2026-05-25T19:58:18+02:00 https://nostr.ae habilozdemir https://nostr.ae/npub1c4j0eyejvtz9gy4e74y0et30sy8vtrlf9gjph7xhu9gr53kaegxq0m4aje https://blossom.primal.net/7f48656d0965b9c491a8b37a0ed09fd64aa669d5b62b8969b32725d097d9c6f7.png https://blossom.primal.net/7f48656d0965b9c491a8b37a0ed09fd64aa669d5b62b8969b32725d097d9c6f7.png https://nostr.ae/nevent1qqsxnz035nrqn9pc43u62fcfrn2e838qa9ctz82jjce22w4t9c8x3xgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc0wwqv2 In reply to <a href='/nevent1qqswdn5tz5exu9za92zhmg3fvkrghmn2fk4nfks4kjtk0wr73k6snsqv7vp95'>nevent1q…vp95</a><br/>_________________________<br/><br/>Thank you for this great conversation. It’s 11:42 PM here in Turkey, and the day is coming to an end. I’m really happy to wrap up my day with a chat like this. It has been incredibly useful for me, and I hope it helps others too. Thanks again. <br/><br/> 2026-05-26T22:42:30+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9d7g5w4u9jzks44suvaultt73d9ps6ds9ez74kea9sp84ut7h29szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcgdk6x5 In reply to <a href='/nevent1qqsxdy5rx53hxkq3sys8f0sper0edmt6hwfchs9rjkd43t5eu8ppjvcd80r88'>nevent1q…0r88</a><br/>_________________________<br/><br/>Thank you. I mostly write about traditional logic, so quality matters more to me than follower counts. However, I worry about what happens if relays go down or become highly centralized. If only a few relays end up running the network, I fear I might have to pay just to keep my data from being deleted. And if something happens to me down the road, all the legacy I left behind could just vanish. Is there a permanent solution for data longevity here? <br/><br/> 2026-05-26T22:12:02+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqstwwkkkersjnzx9z6z60huc6w9sa7zjqylq7cr2unmkfuep60m02szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc9daewh In reply to <a href='/nevent1qqsdrgqyc2s3py6lt8snyk8pgnlgnudz8egf4yxac8sqp2nl7736q2char5lu'>nevent1q…r5lu</a><br/>_________________________<br/><br/>Is something similar possible on this platform too? <br/><br/> 2026-05-26T20:15:29+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsxjz44r5t9w2edk982hl8ngz4jch5vthcjnw8svxx98jr9gmwnetczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcq5t2j6 Putting everything else aside, I am proud of myself for making people aware of the discipline of logic, even if all my work were to be deleted. Thanks to what I have written without hesitating from anyone, I have been serving humanity for years and I think this is what is truly valuable. <br/><br/> 2026-05-26T20:10:59+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs95yp7calfj8rhsgewe4pk05ygc5wzxnck72pasa0kc9area4qpkqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc4ajkfr Her şeyi bir kenara bırakacak olursam, tüm çalışmalarım silinse bile insanları mantık disiplininden haberdar ettiğim için kendimle gurur duyuyorum. Hiç kimseden çekinmeden yazdıklarım sayesinde yıllardır insanlığa hizmet ediyorum ve gerçekten değerli olan şeyin bu olduğunu düşünüyorum. <br/><br/> 2026-05-26T20:09:29+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsgkyujzpk276j8hnz95z72kk6au7h2z8z3sjkz3ke35vx4unynwmgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qca6sewg In reply to <a href='/nevent1qqsdrgqyc2s3py6lt8snyk8pgnlgnudz8egf4yxac8sqp2nl7736q2char5lu'>nevent1q…r5lu</a><br/>_________________________<br/><br/>We cannot say that every platform will end up like this, but it is true that paid subscriptions are given priority. <br/><br/> 2026-05-26T19:49:52+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsr7t2e7ulmlamczrkt9vwncty2005z4dgjrp4y7faaaz234sjlu3gzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc046h0s You don&#39;t have to study the discipline of logic to become a good investor. However, in my view, learning the methods of right thinking—especially for effective portfolio management—will provide a significant advantage. This involves studying logic, and specifically, starting with classical (Aristotelian) logic. While studying logic is not the only path, it is a powerful alternative. <br/><br/> 2026-05-26T19:28:44+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqstzskzjryxtfqqvntvu0fplyp0ef4y7h4kx3t0r7up7u6gwxhr03qzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcj5xu9r İyi bir yatırımcı olmak için mantık disiplinini öğrenmek zorunda değilsiniz. Ama bana göre iyi bir yatırımcı olmak, özellikle iyi bir portföy yönetimi için doğru düşünmenin yollarını öğrenmek fayda sağlayacaktır. Bunun yolu mantık öğrenmekten, özellikle geleneksel (Aristo) mantığından başlamaktan geçer. Mantık öğrenmek tek yol olmasa da güçlü bir alternatiftir. <br/><br/> 2026-05-26T19:28:04+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs2rvrt2cdl8p3gffdajn7h28laqt9k8l6pz2evuhckntxr4dhasygzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcff74kj You don&#39;t have to study the discipline of logic to become a good investor. However, in my view, learning the methods of right thinking—especially for effective portfolio management—will provide a significant advantage. This involves studying logic, and specifically, starting with classical (Aristotelian) logic. While studying logic is not the only path, it is a powerful alternative.<br/><br/>İyi bir yatırımcı olmak için mantık disiplinini öğrenmek zorunda değilsiniz. Ama bana göre iyi bir yatırımcı olmak, özellikle iyi bir portföy yönetimi için doğru düşünmenin yollarını öğrenmek fayda sağlayacaktır. Bunun yolu mantık öğrenmekten, özellikle geleneksel (Aristo) mantığından başlamaktan geçer. Mantık öğrenmek tek yol olmasa da güçlü bir alternatiftir. <br/><br/> 2026-05-26T19:27:05+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9tfmf4tjqay8y5et8gly5kfvewd4e43hj3mhn9axqct0v6t5gk5qzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3xz5g4 Bir şey ya aktır ya da ak olmayandır. Ak olmayan deyince aklınıza kara gelmesin. Lacivert de ak olmayandır, fuşya da. Bir şey ya kendisidir (örneğin aktır) ya da kendisi dışındaki herhangi bir şeydir. Örneğin bir şey mavi ise mavi dışındaki tüm renkler o şeyin çelişiği olacaktır.<br/> 2026-05-25T21:17:07+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs0vey206zrlnndr465nm2v8fng6yr2qj4p7mtw4kuqvz7ha7ecpagzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qca9dxsq Çelişmezlik ilkesi düşünülebilen tüm şeyleri kapsar. Düşünme evrenimizi ikiye ayırır. A ve A olmayan şeklinde ifade edebiliriz. Bir şey ya kendisidir (buna A diyoruz) ya da kendisi dışındaki bir şeydir yani A olmayandır. Kendisi dışındaki hiçbir şeye A diyemeyiz. A olmayan deriz.<br/> 2026-05-25T21:17:03+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsqq4m84ejp9qj7fgeprcjn7sd7gqkgxjjmd9g6tv4zsfasy3l9v3szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qczshqna Varlık yasası, var olan bir şeyin aynı anda hem kendisi hem de kendisinin dışındaki bir şey olamayacağını söyler. Buna göre bir şey mantıksal açıdan çelişikse yani çelişmezlik ilkesini ihlal ediyorsa gerçek hayatta da var olması mümkün değildir.<br/> 2026-05-25T21:16:57+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs8632ep5835jz4l0u9p24wezvjayms4qnuakmkkupcxf6an60m0jszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcsqnt8h Bir önerme aynı anda, aynı şartlar altında hem doğru hem de yanlış olamaz. &#34;Hava yağmurludur.&#34; önermesi doğruysa &#34;Hava yağmurlu değildir.&#34; önermesi yanlıştır. Hem &#34;Hava yağmurludur.&#34; hem de &#34;Hava yağmurlu değildir.&#34; önermeleri aynı şartlar altında hem doğru hem de yanlış olamaz.<br/> 2026-05-25T21:16:53+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsrkz8l8ltn52czduvvn3amag3ahy0f53veugghwnp3lcusdtwp7mgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qceq2kxt Bir şey A ise A olmayan değildir. Bu formüle çelişmezlik önermesi diyoruz. Çelişmezlik yasası olmasaydı özdeşlik yasasıyla sınırlı kalırdık ve düşünme evrenimizin sınırlarını çizemezdik.<br/> 2026-05-25T21:16:47+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs8zu432mcjhsuekprsgwda6myh9ps30mrk4gpn3jpparg5kj2p5qszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qch8rhvk Bir şey aynı zamanda hem kendisi hem de kendisinden başka bir şey olamaz. Bir insan aynı anda hem ölümlü hem de ölümsüz olamaz. Bu önermeyi çelişmezlik ilkesi sayesinde kurabiliyoruz.<br/> 2026-05-25T21:16:43+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs23phel5ujp4agddy67y9tp7uf8lncxqvkuqt9xkchcqjmqunttjqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcvy4063 Mantığın üç temel ilkesinden biri çelişmezlik ilkesidir. Bize bir şeyin aynı anda hem kendisi hem de başka bir şey olamayacağını söyler. Geleneksel mantık açısından vazgeçilmez bir yasa olduğunu söyleyebiliriz. Üçüncü hâlin olmazlığı yasası gibi özdeşlik ilkesinin bir türevidir.<br/> 2026-05-25T21:16:38+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqspd8s46y8ktxct5y2djmumrhuldw5tv42x482ug35d2z3xfyqdg8gzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc2wyjj9 Kafayı kırmadan önce mantık öğrenin. Kendinizi sağlam bir sorguya çekin. Başkaları hakkında söylediklerinizi, sizin hakkınızda söylenenleri iyice bir değerlendirin. Gerekirse ruhsal anlamda hayatta kalmak için bile mantık öğrenin.<br/> 2026-05-25T21:16:34+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqspks63h6pxskxtwmrpaq92ww8yw944u3lwkvat6mfsfauks49lmhqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcghnv8k Fideizm görüşüne göre dinî inancın temelinde aklın bulunması gerekmez. Akıl yerine iman, kanıtlar yerine inancın bulunması gerekir. Fideistler mantığı dinî inanç alanında yetersiz görürler. Saf iman, teslim olmak, Allah&#39;a (a.c.) kayıtsız şartsız güvenmek yeterlidir.<br/> 2026-05-25T21:16:31+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqst97cl876gfz880eyptxtljk3m307h272kks9j4r5wlaunpkztwxszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcx7c3qs Evrenin bir sonu olduğu çok açık. Bir gün benim çalışmalarım da sizin çalışmalarınız da geri getirilemeyecek şekilde yok olacak. Buradan hareketle hiçbir şey yapmamamız gerektiği sonucuna varmak mantıksal olarak mümkün değildir. Tam aksine, bizi motive eden şey bu durum olabilir.<br/> 2026-05-25T21:16:27+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsrrt6wxhkgg2rkrzuq3ykggk6n29r9rgywgqzkvwmfkl2veuzr3nszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qchc5ud6 Mantık hem bir keşif hem de bir icattır. Her normal insan mantıksal düşünmeye sahiptir. Keşfedilmeyi bekler. Mantığı semboller sistemi hâline getirmek (modern mantık) ve sistematik bir hâle getirmek (Aristo) ise bir icattır.<br/> 2026-05-25T21:16:23+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsvjfmhfw8zzlpyaf0an82qdsnuudw55l692gl3053rmzchrtn04wgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qczjav90 Mantığın temel yasası özdeşlik yasasıdır.<br/> 2026-05-25T21:16:11+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqst2cz2nyszz6dpq3rwvqhes0adkexxu09966ay720vghfgn4jwwvczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qctq2ec8 20. yüzyılda üçüncü hâlin olmazlığının her zaman zorunlu olmadığı savunulmaya başlandı. 1 ve 0&#39;dan çok doğruluk değerinin olduğu kabul edildi. Buna karşın salt mantık, kesinliği ve zorunluluğuyla çok değerli mantıkların dahi temelinde yatan sarsılmaz disiplin olmaya devam ediyor.<br/> 2026-05-25T21:16:06+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsy52n2s9gsl9mrx7x6t04jngrsqkffawayx878y679g56067dvnngzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcxze0sg Aristoteles&#39;in sistematik hâle getirdiği mantık ilmini dilden arındırırsak sembolik mantığa ulaşırız. Mesela kuantum bilgisayarlar çok değerli mantık kuramlarına benzer bir yapı üzerine kuruluyor. Bu yüzden artık &#34;mantık&#34; demek yerine &#34;mantıklar&#34; demeyi tercih etmeliyiz.<br/> 2026-05-25T21:16:01+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsqmfc3x4la7h6zfz7tpgqpcfr6vssgvummrmx2dwv8l2x4yzn3hfgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc79pxj5 Mantık akıl yürütme süreçleriyle ilgilenir. Düşüncenin içeriği mantıksal açıdan önemsizdir. Mantığa göre tutarlı bir çıkarım yapmak için üç temel ilkeye ihtiyaç duyarız. Özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı ilkelerine birçok kez değindim. Dördüncü yasa mantıksal değil.<br/> 2026-05-25T21:15:57+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs97f4hrlctrdu8z07kttx027xs4qgyg43yhf4rmmlmep7pqlu8m0czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcjgjssh 98. notumu yazarken ilk ayın bitmesine üzülüyorum. Şimdiye dek ​mantığın tanımı ve kapsamı, mantıklı düşünmenin ilkeleri, dilsel ifadelerin formel koşulları, önermeler ve yargı bildiren ifadeler, akıl yürütme süreci, öncül ve sonuç ilişkisi gibi konuları tamamladık.<br/> 2026-05-25T21:15:52+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsyxhngsnt826fgl0uq5wtadnz3msgc06fv7ud5xu3v6dz8dh6u6mszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcn3f5fe Doğruluk ve geçerlilik arasında mantık disiplini açısından uçurum bir fark var. Biz bu iki kavramı günlük hayatta birbiri yerine kullanabiliyoruz ama mantıksal açıdan farkını öğrenmekte fayda var. Doğruluk dış dünyayla ilgilidir, geçerlilik akıl yürütmenin formu ile ilgilidir.<br/> 2026-05-25T21:15:48+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs2jn0du4adlth0v460e34mezpepufm86j2lst0df420hpeq6p53jczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qchn4u6q Bir kavramı mantıksal açıdan ele alalım. Mesela çiçek kavramı olsun. Önümdeki masanın üstünde bir çiçek var. Çiçek kavramının kaplamı sadece çiçekli bitkileri kapsar. İçlemi ise taç yapraklara sahip olma, üreme organlarını çiçekte taşıma gibi özellikleri kapsar. Bu bir ters oran.<br/> 2026-05-25T21:15:44+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsvhm5r2naz3pavt4ws7r96626fkqqyx862d9ca7m5efhxpu78q7sszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc96u2da Mantık bile sarsılmaz değildir. Mantık bile diyorum çünkü mantığın hep sarsılmaz olduğu düşünülmüştür. Belki de beynimiz kafayı kırmamak için ilkeler uydurmuştur ve bu ilkelerle dünyayı anlamlandırmaya çalışıyoruzdur. Tüm bu ilkelere &#34;mantık ilkeleri&#34; adını vermiş olabilir miyiz?<br/> 2026-05-25T21:15:39+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsg9je6504l345nplf9q2dwdqymrgkfuvvhhmrdnjwj2pxytmdjswgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc9duws9 Masanızda duran elma, aynı anda hem bir elma hem de bir kalem olamaz. Bunun mantığa aykırı olduğunu söyleriz ve şaşırırız. Elma, elma olarak kalmaya devam eder. Kalem ise kalem olarak kalmaya devam eder. Özdeşlik ilkesini bu şekilde gözünüzde canlandırabilirsiniz.<br/> 2026-05-25T21:15:34+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsqd7zt82p3e9hpeznxk6hc64ay73eyc544sw6vxzva4zrx3pm5tzczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcr2dxgl Psikoloji ve sosyoloji mantıkla doğrudan ilgilenmez ama dolaylı bir bağ vardır. Örneğin, özdeşlik ilkesi psikolojide &#34;ben bilinci&#34; ile ilişkilendirilirken, sosyolojide &#34;toplumsal kimlik&#34; ile ilişkilendirilir. Mantık insan zihni ve toplumla bağlantılıdır.<br/> 2026-05-25T21:15:29+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs2yyamlkp4mwwezpz5hmed9j4w0h34v9ph3a4x7686ca99mgmu33szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3t929u Ontologlar, zihinde var olan bir şeyin, mantıksal olanın, aynı zamanda gerçek olduğunu-gerçekte de var olduğunu savunmuşlardır. Modern mantıkta bu görüş reddedilir. Uçan, pembe, elmas dişli, ölümsüz bir fili tanımlamam, dünyada pıt diye bitivereceği anlamına gelmiyor.<br/> 2026-05-25T21:15:24+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsf704j946wcz4v2j269z3zdjnd7nu5l8ksjax29cpl233675ms4dgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcpdz4td Aristo&#39;nun mantık üzerine yazdığı tüm eserleri &#34;Organon&#34; başlığı altında toplanmıştır. Organon alet demektir. Mantık disiplinini sistematik hâle getiren Aristo&#39;dur. Mantık doğru düşünmenin Organon&#39;u, yani doğru düşünmenin aletidir.<br/> 2026-05-25T21:15:20+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9jsj72u2346n7877ls597d4kca4888tw54a6pn3rpstxcq4yrskszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qchxs35k Mantık ilkeleri olmasaydı, yani mantık ilkelerini devreden çıkarsaydık, uzun vadede sağlıklı, geçerli akıl yürütmeler kuramazdık ve bu akıl yürütmeleri denetlememiz imkânsız hâle gelirdi. Bir disiplin olarak mantığın temel işlevi budur.<br/> 2026-05-25T21:15:16+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9ynuyz23n50kv0eaqn9n484wvtttpt55wcv0umj7c7fs90qwm2yqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcmsj86q Var olan her şeyin mutlaka bir varoluş sebebi vardır. Bunu bize söyleyen ilkeye, yeter sebep ilkesi diyoruz. İlkenin temel iddiası, evrende hiçbir şeyin kendiliğinden var olmadığı yönünde. Örneğin Leibniz, her doğru ifadenin mutlaka bir sebebe dayanmak zorunda olduğunu savundu.<br/> 2026-05-25T21:15:11+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqspr84gfrmuq0d6n98vvmk7cw26qae42u62qks062jcnqlzra084pszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qccm6q54 Özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı ilkelerinin yanına Satz vom zureichenden Grunde (yeter sebep ilkesi) eklenir eklenmesine ama bu ilke yöntem hatası olarak değerlendirilmiştir. Formel mantık ilkesi olarak sayılamaz. Bir inanç olabilir.<br/> 2026-05-25T21:15:07+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs0w4kkr7txzu92ear2p5vre7fcm7y2vl4gv75rm7r9ufryhm6cvnszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcn4nnkl Ontolojide üç temel mantık ilkesinin yanına Satz vom zureichenden Grunde eklenir. Bu yasayı yeter sebep ilkesi olarak çeviriyoruz. Ontolojide dördüncü temel yasa olarak kabul ediliyor. Yeter sebep ilkesi, var olan her şeyin bir sebebi olması gerektiğini savunur.<br/> 2026-05-25T21:15:02+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs85y405sf23ejlagv0cfslyukrsx28da37wdlvw7n0z64d08jmklszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcsz2an5 1 Nisan&#39;da çok ciddi olmayan bir doktor kontrolü için hastaneye gideceğim. Düşündüm de iyi ki, 7 Mart 2026 tarihinde, bu seriye başlamışım. Mart ayını 100 notla kapatmak istiyorum. Bu notla beraber (Mantık 101 ifadesine gönderme) 101 not olacak. Ömrüm yettiğince yazmak istiyorum.<br/> 2026-05-25T21:14:57+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsvwayulgukt2k6772n9kxw0wfv9cejgp0sjl2e34zxcwyc4ys8ngczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcmag9gl Leibniz, ontolojide, var olan her şeyin bir varoluş sebebi olduğunu söyleyerek özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı ilkelerinin yanında dördüncü bir ilkeyi, yeter sebep ilkesini, savunmuştur.<br/> 2026-05-25T21:14:52+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsdqfhqge3cdl4ml8s0wpwq9s34rzcw4c062sh2m0a6ew8wve3z93czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcgtspga Geçmiş değiştirilemez. Değiştirilemez bir şeyi değiştirmek için enerji harcamak boşadır. O hâlde geçmişi değiştirmek için enerji harcamak boşadır.<br/> 2026-05-25T21:14:47+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs99dcrjt0dgxat697n9vrqlyyup3emwtu0kg7gq4fnl96jgj0n66czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3hkw2q Bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır. Bu iki değer dışında bir doğruluk değeri yoktur. Klasik mantığın temel yasalarından üçüncü hâlin imkânsızlığı (veya olmazlığı) yasasına (veya ilkesine) göre bu böyledir. Latince &#34;tertium non datur&#34; şeklinde adlandırılır.<br/> 2026-05-25T21:14:41+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqszfk9m9wm327yhelsd7qe6kenptqts3g03gue306mcpzrpsm768rczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcpj0gzp Kâğıda çizdiğiniz üçgen de yalnızca kendiyle özdeştir, zihninizdeki üçgen kavramı da sadece kendisiyle özdeştir. Her şey yalnızca kendiyle özdeştir. Kâğıda geometrik bir şekil çizmemizle zihninizdeki üçgen kavramı arasında özdeşlik ilkesinin geçerliliği açısından hiç fark yoktur.<br/> 2026-05-25T21:14:36+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs0ygncvjtazjxswnes26kmg9l323t9scvuy3zah584e0seapqqe8szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcwj8pn8 Masanın üzerinde duran elma nasıl kendiyle özdeşse, zihnimdeki elma kavramı da kendiyle özdeştir. Özdeşlik hem nesneler hem de kavramlar için vazgeçilmez bir mantık yasasıdır. Aksi takdirde kavramların anlamları sürekli değişirdi ve düşünmek dediğimiz şey imkânsız hâle gelirdi.<br/> 2026-05-25T21:14:30+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsy6tdgqvypwxrt03hs5dku26cz829yuu6kanyxehzrcqa872m4ewczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qclpntdh Klasik mantık; özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı yasası olmak üzere üç temel yasa üzerine kurulmuştur ve tüm yasalar özdeşlik yasasından türetilmiştir. Binlerce yıldır geliştirilen tüm mantık sistemleri de temelde özdeşlik yasasına dayandırılmıştır.<br/> 2026-05-25T21:14:24+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9zwx6eaxxmxj6tw0pevlufpvhhm2a3366u9rq5peejs3p46t7rvqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3ds6tj Evrendeki her şey değişim hâlindedir diyerek özdeşlik ilkesini eleştirmeye kalkarsanız bu cümleyi kurarken bile her kavramın kendisiyle özdeş olması gerektiği zorunluluğuyla karşılaşırsınız. Aksi takdirde bu görüşü bile ortaya koyamazdınız.<br/> 2026-05-25T21:14:19+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs8dgnzze3vxr5fcux3d7yr292xkteveqjx2dqtrpg8ewn95rcg73czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc25rv95 En eski tarihten günümüze kadar tek bir değişikliğe uğramamış, hakkındaki tüm eleştirileri boşa çıkarmış ve doğası gereği yıkılmaz olan tek mantık ilkesi özdeşlik ilkesidir. Çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı gibi tüm mantık ilkelerinin temeli özdeşlik ilkesidir.<br/> 2026-05-25T21:14:13+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqszwdynuhv9k894cwjnhhtx8yeru5squg76drfqj688qq3j3jqppvczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc7x7uvd Liseden sonra okul okumadım yani hiç üniversiteye gitmedim. Okula birinci sınıftan başladığımı düşünürsek on iki yılım okulda geçti. Tamamı için pişmanım diyemem ama mantık öğrenmek bu on iki yıla bedeldi benim için. Elbette burada okulu kötülemiyorum, kendi deneyimimi ele aldım.<br/> 2026-05-25T21:14:08+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsd5u9tfjrah6t3ft9hvtnefspenzxqx35ertmqj7qcpvkucmxjceszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcvezys0 Mantığın özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü hâlin olmazlığı yasası olmak üzere üç temel yasası vardır. Çelişmezlik yasası özdeşlik yasasından türemiştir. Üçüncü hâlin olmazlığı yasası özdeşlik yasasından türemiştir. O hâlde mantığın tüm temel yasaları özdeşlik yasasından türemiştir.<br/> 2026-05-25T21:14:03+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqszcu3jam8lxm4ukq7fh2v8tx9c402n5jzzef4rewvgcwvfgnytucgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcxau2ut Bir insan ya evlidir ya da bekârdır. Evli bir bekâr düşünülemez. İşte bu mantık yasasına üçüncü hâlin imkânsızlığı diyoruz. İmkânsızlık diyoruz çünkü üçüncü bir hâl düşünemiyoruz. Dul ise ne olacak? Dul da bekârdır zaten.<br/> 2026-05-25T21:13:56+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsv84pvaa053vg8e2kdam86d6nheqlyl5v7qu483g3rc6vvup6v7zqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcdf6ge3 Bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır. Bu yasaya üçüncü hâlin olmazlığı (Üçüncü hâlin imkansızlığı ilkesi de denir.) diyoruz. Tıpkı çelişmezlik yasası gibi üçüncü hâlin olmazlığı yasası da özdeşlik yasasından türemiştir.<br/> 2026-05-25T21:13:51+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsrpn9dckk2g0dur8f7kt7jlwglcfnhwen632fc68fjhdqv4763h3czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcqhnvtk Birisi özdeşlik ilkesini reddedebileceğini savunuyorsa onun hakkında söyleyebileceğimiz şeylerden ikisi şunlar olabilir: Mantık bilmiyordur veya dünyayı değiştirmek üzeredir.<br/> 2026-05-25T21:13:45+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs9r2eyxnvaptqespushfth7h2z8ljclgh0ja6nsa76rd7ehvmlqdczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcx2qy43 Çelişmezlik ilkesi de üçüncü hâlin olmazlığı ilkesi de özdeşlik ilkesinin bir türevidir. Özdeşlik ilkesi hiçbir koşulda reddedilemez. Temel ve değişmez ilke konumundadır.<br/> 2026-05-25T21:13:40+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsymy2uah6j78efyljdq3y9ssqwpz4xjrwpvyuv7k8rmvkljq6870szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qca9vajd Günümüzde öne çıkan yeteneğin sadece bilgi edinmek değil, edinilen bilginin uygulamaya dökülmesi olduğunu düşünüyorum.<br/> 2026-05-25T21:13:34+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsyvdr2cx6z0zx40da3hms5qvpgalqmspkg2lfg8kmj7lld9keuylszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3eh2ws Bir önerme doğruysa 1, yanlışsa 0 rakamını verdiğimizi düşünelim. Klasik mantığa göre bir önerme ya 1 değerini ya da 0 değerini alır. Klasik mantığa göre bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır. Aynı zamanda hem doğru hem de yanlış olduğu söylenemez.<br/> 2026-05-25T21:13:29+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsf55nv42a4s42t93evm5gd4734dlgdvqyfn7z0mdv9ler0ac42ghqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcemsklq Her şey kendisiyle özdeştir (özdeşlik ilkesi), kendisi dışındaki her şeyle çelişiktir (çelişmezlik ilkesi) ve kendisi ve kendisi dışındakiler dışında üçüncü bir kategori bulunmaz (üçüncü hâlin olmazlığı ilkesi). Bunlara klasik mantığın üç temel yasası diyoruz.<br/> 2026-05-25T21:13:23+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs8f98amz4g07r7xpa5qn044t6g2yd54wkg0zr9hrq7955j2prgvhszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcd55y6s Çelişmezlik ilkesi özdeşlik ilkesinden bağımsız düşünülemez. Hatırlarsanız, özdeşlik ilkesini her şeyin yalnızca kendisiyle özdeş olduğunu söyleyerek anlatmıştık. Çelişmezlik ilkesi ise her şeyin kendisi dışındaki her şeyle çelişik olduğunu söyler.<br/> 2026-05-25T21:13:18+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqste6wtxwd40d49me5lylc3j8angj5jxkzqs2qk4nyyp4ntaqx6p5czyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcny3fml Mükemmel olan değişime ve yeni verilere kapalı bir kesinlik gerektirir. İnsanın her türlü eylemi bir olasılık değeri taşır, düzeltilebilir, kesin değildir. O hâlde insan hiçbir şekilde mükemmel olamaz. İnsanın mükemmel olabileceğini kabul etmek doğasını reddetmektir.<br/> 2026-05-25T21:13:12+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqspssu7r6nyq8sex86ur2qjy8qf44j3xvfdslm6twrn98kl9mrc4vgzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcxufv73 &#34;Hayatta kalmak&#34; ve &#34;yaşamak&#34; arasında bir fark var. Babam öldüğünden beri hayattan tat alamıyorum. İki saat önce altmış beşinci mantık notumu yayımladım. Duygusal bir sorunu, sadece mantıkla çözemeyeceğimle yüzleşmek üzereyim. Sanırım bunu mükemmeliyetçiliğimden yapıyorum.<br/> 2026-05-25T21:13:06+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsq4fd3yfhgk9w05kdv5vnqwc6vsz6vxq7fgvu9ej8vwh43hgu5r2szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qc3apcjh &#34;Elma&#34; ile &#34;elma&#34; ve &#34;elma olmayan&#34; ile &#34;elma olmayan&#34; özdeş ise &#34;elma&#34; ile &#34;elma olmayan&#34; çelişiktir. O hâlde bir şey yalnızca kendisiyle özdeş, kendisi olmayanla çelişiktir. Her şey yalnızca kendisiyle özdeş, kendisi dışındaki her şeyle çelişiktir.<br/> 2026-05-25T21:12:58+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs0uwzjtdpglza324nps9eam8p3xtt4sutkkug836396sztscp2qgqzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcmmt7mn Her A, B&#39;dir. X de bir A&#39;dır. O hâlde X bir B&#39;dir formundaki bir dedüktif akıl yürütme (dedüksiyon veya tümdengelim de denebilir) örneği: Her teknolojik araç (A) insan ürünüdür (B). Yapay zekâ (X) da bir teknolojik araçtır (A). O hâlde yapay zekâ (X) bir insan ürünüdür (B).<br/> 2026-05-25T21:12:52+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs27fcx78fpj737hak4dnjtmhakla8x0fkygdhtmezwwqh3pmdre5szyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcfl9xdc İki şey arasındaki ortak özelliklerin sayısı ne kadar fazla olursa olsun, yani olasılık ne kadar artarsa artsın, analoji ve endüksiyon hiçbir zaman geçerli olamayacaktır. Mantıksal olarak tek geçerli akıl yürütme türü dedüktif akıl yürütmedir, yani dedüksiyondur.<br/> 2026-05-25T21:12:47+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsz3wjnhjd0v83d9pf3qafnfull7265vwmmdrd8dx3rm2yersnh58qzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcz3swak L. Wittgenstein binlerce sayfalık notlarının yeterince iyi olmadığını düşündüğü için onları yayımlamadı. Kafka&#39;nın ölümünden sonra tüm yazılarının yakılması yönündeki vasiyetine uyulmadı. Mantık gibi hataya yer vermeyen bir alanla uğraşmak mükemmeliyetçilik üzerine düşündürtüyor.<br/> 2026-05-25T21:12:40+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsra29ftvgcawjc00n3asmc4gclc2pxxthvz0g39ct09xa4md6satczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcmwutk5 Bir şey aynı anda hem kendisi hem de kendisinden başka bir şey olamaz. Bir şey ne ise odur ve kendisi dışındaki her şeyle çelişiktir. Elma yalnızca kendisiyle özdeştir ve armut veya şeftaliyle çelişiktir. Elmanın özdeş olduğu tek şey kendisidir, bir başka elma ile özdeş değildir.<br/> 2026-05-25T21:12:35+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqsqmh2n5895lfa934my0al2pr5nefuxks2lmf5vvjvu8a37pd24m9gzyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcpknxah Bir akıl yürütmede Allah&#39;ı kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen varlık olarak tanımladıysanız akıl yürütme boyunca bu tanıma sadık kalmalısınız. Aksi takdirde, geçerli bir çıkarım yapamazsınız. Özdeşlik ilkesi gereğince bu böyle olmak zorundadır.<br/> 2026-05-25T21:12:30+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs0luu2f4j9phg0gx6ssd6v7m8sqcgxntqhsl0ryr57lujff2dy4yszyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qcgze63m Bir akıl yürütmedeki önermeler, içeriğindeki terimlerin anlamı değişmediği sürece doğru ise doğru, yanlış ise yanlış kalmalıdır. Önermenin temsil ettiği doğruluk değeri sabit kalmazsa geçerli bir çıkarım yapamayız.<br/> 2026-05-25T21:12:24+02:00 https://nostr.ae/nevent1qqs867szldyycrvkzz773y5j6ss6sv2d90wy9v3l2fk5hg8d58stsxczyrzkflynxf3vg4qjh8653l9w97qsa3v0ay4zgxlc6ls4qwjxmh9qccvqnhf Anselmus&#39;un dedüktif çıkarımı: Allah kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen varlıksa hem zihinde hem de gerçeklikte var olması, sadece zihinde var olmasından daha büyüktür. Aksi takdirde kendisinden daha büyüğü düşünülebilirdi. Hem zihinde hem de gerçeklikte zorunlu olarak vardır.<br/> 2026-05-25T21:12:19+02:00